آيا جواز استفاده از چيزى موجب اثبات حق است ؟ سؤال 1418 : اتومبيلم دست راننده‌اى بود كه با آن كار مىكرد و نصف درآمد آن را به من مىداد . حال بعد از چند سال تصميم دارم اتومبيل را بفروشم . راننده مىگويد من هم شريك هستم چون چند سال زحمت كشيده‌ام ، آيا وى در اصل قيمت حق دارد ؟ جواب : راننده در فرض سؤال ، هيچ حقى نسبت به ماشين و قيمت آن ندارد . سؤال 1419 : آب رودخانه‌اى از قديم بين كشاورزان تقسيم مىشده است ، آيا اين تقسيم حقى براى آنها ايجاد مىكند ، به طورى كه ديگران حق استفاده از آب رودخانه را نداشته باشند ؟ جواب : حق براى كشاورزان ايجاد كرده است . ولى به اندازهء نياز و احتياج . و نسبت به مازاد حقى ندارند . سؤال 1420 : قناتى است در روستايى ، مشترك بين دو دسته از اهالى ، به علّت آمدن سيل قابل استفادهء كامل نيست و احتياج به لايروبى دارد . عدّه‌اى حاضر شده‌اند و دسته‌اى همكارى نمىكنند ، آيا اينان حق چنين چيزى را دارند ؟ جواب : در فرض سؤال ، افراد مزبور نمىتوانند مانع از لايروبى قنات شوند . مگر اينكه طريق اصلحى در كار باشد . حق تأليف كتاب و حق تكثير نوار و فيلم سؤال 1421 : قراء معروفى سوره يا آياتى از قرآن را با صوت زيبا مىخوانند و آن را بر روى نوار كاست يا ويدئو ضبط مىكنند . آيا قارى مىتواند امتياز آن را خريدوفروش كند يا خير ؟ و آيا ديگران در موقع تكثير لازم است از او اجازه بگيرند ؟ جواب : مىتواند . زيرا كه اينها حقوق عقلائيّه مىباشند . و شارع ردعى از آنها ندارد . سؤال 1422 : نقشهء قالى را اجاره كرده‌ام ، براى اينكه در يك قالى از آن استفاده كنم ، آيا جايز است بدون اجازهء مالك از روى آن نقشه نمونه‌بردارى كنم ، بطورى كه ضررى به نقشه وارد